zaterdag 3 juni 2017

Wat valt er te zien in Gdansk - Danzig?

Voor wie op zoek is naar Vlaamse roots in Polen, moet zeker eens een bezoekje brengen aan Gdansk. De kunstenaarsfamilie Van Den Blocke uit Mechelen heeft bijna de hele stad vorm gegeven

1. Hooglandse Poort
De Hooglandse Poort (Brama Wyzynna) werd in 1588 gebouwd en vormde de westelijke toegang tot de binnenstad van Gdansk. Hij ligt aan het begin van de Koninklijke Route, die via de Lange Straat (Ulica Dluga) en de Lange Markt (Dlugi Targ) naar de Groene Poort (Brama Zylona) voert. De Hooglandse Poort is gebouwd in Renaissancestijl. De ornamenten aan de poort zijn aangebracht door de in Mechelen geboren beeldhouwer en architect Willem van den Blocke, de vader van Abraham van den Blocke, die zoveel gebouwen in Gdansk ontwierp.

2. Gouden Poort
De tussen 1612 en 1614 in Renaissancestijl gebouwde Gouden Poort (Zlota Brama) werd ontworpen door Abraham van den Blocke. Hij vormt de tweede poort op de Koninklijke Route. De acht stenen sculpturen de dakrand versieren – vier aan elke kant van het gebouw – werden in 1648 toegevoegd en zijn een ontwerp van Piotr Ringering. Ze vormen een allegorische verbeelding van de deugden van de burgers van Gdansk. De beelden die uitkijken op de Lange Straat symboliseren: Wijsheid, Rechtvaardigheid, Mededogen en Eensgezindheid. Die vier met uitzicht op de Hooglandse Poort zijn: Vrede, Vrijheid, Welvaart en Faam.

3. Groene Poort
De Groene Poort (Brama Zylona) is misschien wel de meest imposante van alle poorten van Gdansk. Hij werd tussen 1568 en 1571 gebouwd in een Nederlandse variant van de zogeheten Maniëristische stijl gebouwd. Dat was een op de Italiaanse kunst gebaseerde bouwstijl, die populair werd na de hoogrenaissance. Het was de bedoeling van de bouwers (Regnier uit Amsterdam en Hans Kramer uit Dresden) dat de Groene Poort zou fungeren als koninklijke residentie voor bezoekende monarchen die in Gdansk op bezoek kwamen. Helaas werd het gebouw slechts eenmaal voor een dergelijk doel gebruik, namelijk toen de kersverse Poolse koningin Marie Louise Gonzaga in 1646 kort in Gdansk verbleef, onderweg van haar geboorteland Frankrijk naar koning Ladislaus IV, met wie ze het jaar daarvoor met de handschoen was getrouwd. Tegenwoordig huisvest de Groene Poort het Nationaal Museum, alsook het kantoor van Lech Walesa.

4. Neptunusfontein
De Neptunusfontein staat al sinds 1633 voor de gevel van de Artushof en geldt samen met de Kraanpoort als hét symbool van Gdansk. Het beeld en de fontein waarop het staat werden ontworpen door de Vlaamse architect Abraham van den Blocke. Een eeuw later voegde Johann Karl Stender in Rococostijl een reeks zeeschepsels aan het ontwerp toe. Volgens een legende was Neptunus de ‘uitvinder’ van het beroemde Goldwasser, de bekende kruidenlikeur van Gdansk, die goudschilfers bevat. De zeegod zag met lede ogen toe hoe mensen voortdurend goudstukken in zijn fontein gooiden, in de hoop zo geluk af te dwingen. Op een dag werd het hem te gortig en sloeg hij met zijn drietand zó hard in het water dat alle goudstukken verpulverden. Zo ontstonden de goudvlokjes die thans blinken in de smakelijke maar koppige kruidenlikeur.

4. Stadhuis van de Hoofdstad
Het Stadhuis van de Hoofdstad werd eind dertiende, begin veertiende eeuw gebouwd, maar een brand in 1556 richtte veel verwoestingen aan. Wie goed kijkt treft dan ook bouwstijlen uit verschillende perioden aan. De Nederlands-Maniëristische bouwstijl van de gevel weerspiegelt de welvaart en status die Gdansk genoot. Veel elementen van de interieurs, die vroeger in heel Europa beroemd waren, zijn bewaard gebleven. De statigste ruimte in het gebouw is de zogeheten Rode Zaal. Het plafond van deze ruimte is versierd met 25 symbolische afbeeldingen, geschilderd door Izaac van den Blocke (broer van Abraham, zoon van Willem). De toren van het Stadhuis bevat een carillon dat een nauwkeurige replica is van het zeventiende-eeuwse origineel. Het gebouw huisvest thans het Historisch Museum.